اداره کل دیپلماسی عمومی و اطلاع رسانی سازمان انرژی اتمی ایران
شنبه ۱۵ آذر ۱۳۹۹

شركاي اروپايي برجام با فرافكني چه اهدافي را دنبال مي كنند؟
 
تهران- ايرنا- فرانسه، آلمان و بريتانيا با انتشار بيانيه اي خواستار بازگشت ايران به تعهدات و پايبندي كامل به مفاد توافق هسته اي شده اند در حالي كه تحريم هاي آمريكا عليه ايران همچنان پابرجاست و اروپا نتوانسته اقدامي در جهت رفع آن ها انجام دهد.
شركاي اروپايي برجام با فرافكني چه اهدافي را دنبال مي كنند؟ تهران- ايرنا- فرانسه، آلمان و بريتانيا با انتشار بيانيه اي خواستار بازگشت ايران به تعهدات و پايبندي كامل به مفاد توافق هسته اي شده اند در حالي كه تحريم هاي آمريكا عليه ايران همچنان پابرجاست و اروپا نتوانسته اقدامي در جهت رفع آن ها انجام دهد.

به گزارش خبرنگار ايرنا، سه شريك اروپايي برجام در بيانيه اي كه حاكي از تغيير لحن اين كشورها در قبال برجام است از اقدامات ايران كه در حال تهي كردن توافق از مزاياي اصلي آن در زمينه منع اشاعه است ابراز نگراني كرده اند. اين بيانيه تنها چند روز پس از انتخابات در آمريكا و شكست ترامپ معنا و مفهوم خاصي را در اذهان متبادر مي كند.

سه كشور اروپايي در اين بيانيه مدعي نقض موارد تعيين شده در توافق هسته اي در عرصه توليد سانتريفوژهاي پيشرفته، تزريق هگزافلورايد اورانيوم در تاسيسات نطنز، افزايش سطح غني سازي اورانيوم از ميزان تعيين شده، افزايش ذخاير اورانيوم با درجه نازل تغليظ و همچنين كشف ذرات اورانيوم شده اند. تروئيكاي اروپايي خواستار بازگشت ايران به تعهدات و پايبندي كامل به مفاد توافق هسته اي شده و انجام اين اقدامات از سوي ايران را براي نجات اين توافق ضروري دانسته اند.

اين ابراز نگراني اروپايي ها در حالي مطرح شده كه ايران در سال هاي اخير بيشترين هزينه را براي حفظ و ماندگاري توافق هسته اي متحمل شده و سهم اروپايي ها در اين زمينه تقريبا هيچ بوده است. مروري اجمالي بر تحولات سال هاي اخير پيرامون برجام نشان مي دهد كه اروپاييها در موضعي نيستند كه بخواهند خواستار اجراي تعهدات ايران شوند. برجام توافقي مبتني بر داده و ستانده بود كه ترامپ به زعم خود آن را در سايه بي عملي اروپايي ها تخريب كرد و اروپايي ها هم حاضر نشدند قدمي هرچند كوچك و نمادين براي اين توافق بردارند. و از حد حرف فراتر نرفتند.

ايران حدود يك سال پس از خروج آمريكا از برجام و اعاده تحريم هاي هسته اي و تشديد آن در قالب كارزار فشار حداكثري و براي توازن بخشي به برجام و حفظ آن در پنج گام كاهش تعهدات برجامي خود را آغاز كرد و در اين حال بارها تاكيد كرد كه هرگاه طرفين برجام به تعهدات خود در قبال اين توافق عمل كردند گام هاي تهران هم برگشت پذير است و در مدت زمان كوتاهي مي تواند از اين گام ها برگردد.

اروپايي ها به بهانه هاي مختلف همچون وابستگي اقتصادي به آمريكا و يا ساختار اقتصادي كشورهاي خود و نقش آفريني بخش خصوصي و اينكه اين شركت ها و بنگاه هاي اقتصادي هستند كه بايد در قبال تعاملات خود با ايران تصميم گيري كنند، عملا از اجراي تعهدات خود شانه خالي كردند. سازوكارهاي متعدد اقتصادي آنها هم در نهايت توخالي از آب درآمد و نشان داد كه اروپايي ها يا اساسا وزن و اراده اي براي نقش آفريني در مناسبات بين الملل ندارند و ايران هم اين موضوع را در تعاملات و سياست هاي آتي خود مد نظر قرار خواهد داد. از اين جهت بيانيه اخير تروئيكاي اروپايي را شايد بتوان پيروي از سياست فرار به جلو تعبير كرد به بياني بهتر اروپا به زعم خود از هم اكنون مي خواهد ايران را تحت فشار قرار دهد تا پس از آغاز به كار بايدن مذاكرات را در مسير مطلوب خود هدايت كند.

بخش ديگري از اين بيانيه مربوط به ادعاهايي است كه در مورد فعاليت هسته اي اعلام نشده مطرح شد سه كشور اروپايي انگليس، آلمان و فرانسه با حمايت آمريكا 30 خردادماه گذشته با تصويب قطعنامه اي از ايران خواستند به ممانعت از دسترسي بازرسان آژانس به 2 سايت هسته اي كشور پايان دهد و به طور كامل با آنها همكاري كند.

پس از آن روز 5 شهريور در پايان سفر رافائل گروسي مديركل آژانس به تهران و انجام مذاكرات با مقامات ايران، دو طرف توافق كردند تا همكاري هاي خود را بيش از پيش تقويت كنند و ايران اعلام كرد كه دسترسي بازديد از دو سايت هسته اي را براي آژانس فراهم مي كند.

با اين حال گروسي روز 28 آبان با ادعاي كشف برخي ذرات اورانيوم در مكاني در ايران، خواستار رفع ابهام در اين خصوص شده است. او در جلسه شوراي حكام آژانس گفت: ضروري است از طريق تعامل و همكاري پايدار با ايران در ماموريت خود در زمينه راستي آزمايي در اين كشور پيشرفت داشته باشم.

كاظم غريب آبادي سفير و نماينده دائم كشورمان نزد آژانس بين المللي انرژي اتمي روز 29 آبان با ايراد سخناني در شوراي حكام تاكيد كرد: مطابق با مقررات برجام، ايران به طور موقت و داوطلبانه پروتكل الحاقي را اجرا مي كند؛ بنابراين، ارائه دسترسي به مكان مورد درخواست آژانس بر مبناي حسن نيت و داوطلبانه بود و اين موضوع بايستي به عنوان مبنايي براي حل و فصل موضوع ديده شود

در واكنش به بيانيه سه كشور اروپايي، سخنگوي وزارت امور خارجه در واكنش به بيانيه سه كشور اروپايي آن را غيرمسئولانه خواند و گفت: از سه كشور اروپايي انتظار مي رود كه به جاي فرافكني سياسي، در جهت پايبندي كامل به تعهداتشان طبق برجام و مصوبات كميسيون مشترك اقدام كنند و به اجراي كامل برجام برگردند. فعاليت هاي صلح آميز هسته اي جمهوري اسلامي ايران كاملا در چارچوب قوانين بين الملل و كاملا قانوني و مشروع بوده و در راستاي حقوق ذاتي لاينفك كشورها دنبال مي شود.

سعيد خطيب زاده تاكيد كرد: با خروج ايالات متحده از برجام و اعمال مجدد تحريم ها و تداوم بدعهدي اروپا در زمينه انتفاع اقتصادي ايران از رفع تحريم هاي تعهد شده در برجام، جمهوري اسلامي ايران طبق بندهاي 26 و 36 برجام گام هاي هسته اي را برداشته است كه كاملا منطبق با برجام است و همواره تاكيد داشته است كه در صورت اجراي كامل برجام از سوي طرف هاي مقابل، بازگشت پذير خواهند بود.

اينكه اروپايي ها چه برداشتي از تحولات اخير آمريكا و نوع تعامل دموكرات ها با برجام و جمهوري اسلامي دارند، به نوعي كنشگري سال هاي پيش روي آنها را نشان خواهد داد ولي واقعيت اين است كه اروپا همانطور كه نتوانست در دوره ترامپ و در كارزار فشار حداكثري نقش قابل اعتنايي ايفا كند، بعيد است در دوره بايدن هم فرصت چنداني در اين زمينه داشته باشد. هرچند به نظر مي رسد راه براي تعامل و ديپلماسي در مقايسه با دوران ترامپ بازتر شده باشد با اين حال نبايد اين تصور ايجاد شود كه يك طرف مي تواند با هياهوي رسانه اي خواسته هاي خود را مطرح و صرفا آنها را پيگيري كند و بعيد است فرافكني راهكار موثري براي رفع مشكلات و چالش هاي پيش رو باشد.

برچسب ها
- جمهوري اسلامي ايران
- دولت ترامپ
- اينستكس
منبع خبر:
ايرنا
   تاریخ: ۱۶:۰۰ - ۰۱/۰۹/۱۳۹۹   بازدید: ۱۵