اداره کل دیپلماسی عمومی و اطلاع رسانی سازمان انرژی اتمی ایران
چهارشنبه ۲۰ فروردین ۱۳۹۹

سال 98؛ كاهش تعهدات ايران در ايستگاه برجام
 
تهران- ايرنا- 10 ماه پيش رييس جمهوري در سالگرد خروج آمريكا از توافق هسته اي و عدم اجراي تعهدات برجامي طرف اروپايي از استراتژي جديد ايران مبني بر «مقاومت فعال» و «تحمل فشار بدون هزينه صفر» رونمايي و استراتژي كاهش گام به گام تعهدات هسته اي بر اساس برجام را رونمايي كرد.
سال 98؛ كاهش تعهدات ايران در ايستگاه برجام تهران- ايرنا- 10 ماه پيش رييس جمهوري در سالگرد خروج آمريكا از توافق هسته اي و عدم اجراي تعهدات برجامي طرف اروپايي از استراتژي جديد ايران مبني بر «مقاومت فعال» و «تحمل فشار بدون هزينه صفر» رونمايي و استراتژي كاهش گام به گام تعهدات هسته اي بر اساس برجام را رونمايي كرد.

18 ارديبهشت را مي توان تاريخ مهمي در تاريخ روابط ايران با آمريكا و نقطه عطفي در فرايند اجراي توافق هسته اي موسوم به برجام دانست. 18 ارديبهشت ماه سال 1397 بود كه دونالد ترامپ با خروج از توافق هسته اي اعلام كرد كه ديگر آمريكا پايبند به برجام نيست و دستور اعمال مجدد تحريم ها عليه ايران را صادر كرد. اروپايي ها بر اين تصميم ترامپ شوريدند و با ابراز تاسف از آن اقدام، به ايران قول دادند كه منافع ايران از اين توافق را تامين كنند.

18 ارديبهشت ماه سال 98 اما روي ديگر سكه رقم كرد. ساعت شني صبوري راهبردي ايران در برابر بدعهدي و بي عملي شركاي برجام در قبال نقض صريح و فاحش توافق هسته اي پايان يافت و جمهوري اسلامي ايران در سالروز خروج يكجانبه آمريكا از برجام به صورت رسمي بخشي از تعهدات برجامي خود را - كه با تاييد آژانس بين الملل در طول سه سال گذشته به صورت دقيق و كامل انجام داده بود - كاهش داد.

سيدعباس عراقچي، سفيران انگليس، فرانسه، آلمان، روسيه و چين را به وزارت امور خارجه دعوت و كاهش تعهدات ايران در برجام را به صورت رسمي به آنها اعلام كرد. حجت الاسلام و المسلمين حسن روحاني نامه اي به سران پنج كشور حاضر در برجام نوشت و به طور مشخص تاكيدكرد كه ايران تا چه اندازه در موضوع برجام خويشتنداري كرده اما فرصت ها از دست رفته است و طرف مقابل نتوانسته به تعهداتش در برجام عمل كند به گونه اي كه ايران راهي به جز كاهش تعهداتش ندارد.
محمدجواد ظريف هم در نامه اي به فدريكا موگريني، هماهنگ كننده وقت سياست خارجي اتحاديه اروپا، جزييات فني و حقوقي كاهش تعهدات ايران را اعلام كرد. بعد از اعلام اين موضوع مهلت دو ماهه اي به كشورهاي باقي مانده در برجام از سوي ايران داده شد تا هر زمان به تعهدات خود عمل كنند، ايران به شرايط قبل بازگردد. موضوعي كه تا به امروز محقق نشده و ايران در پنج گام عملا تمامي تعهدات فني خود در برجام را كاهش داده است.

آمريكا با برجام چه كرد؟

«گروه 1+5 و ايران برعهده مي گيرند كه برجام را با حسن نيت و در فضايي سازنده، بر مبناي احترام متقابل اجرا كنند و از هرگونه اقدام مغاير با نص، روح و هدف اين برجام خودداري كنند»؛ اينها عباراتي بودند كه در مقدمه توافق هسته اي قيد شد تا هفت كشور حاضر در مذاكرات برجام نسبت به آن متعهد شوند تا زمينه اي باشد براي اجراي توافقي 123 صفحه اي برجام. اما از همان ابتدا، آمريكا بدعهدي خود را آغاز كرد و با سنگ اندازي هاي ريز و درشت و پيدا و پنهان خود، اجراي برجام را با فراز و نشيب هايي روبه رو ساخت. با اين وجود، راهيابي ترامپ به كاخ سفيد موجب شد تا توافق هسته اي فصل جديدي از حيات خود را تجربه كند. رويكرد خصمانه دولت ايالات متحده نسبت به برجام از همان ابتدا تداوم اجراي اين توافق بين المللي را با تهديد روبه رو ساخت و بعد از آنكه تير واشنگتن براي خروج ايران از برجام به سنگ خورد، 18 ارديبهشت سال 97 خود به صورت يكجانبه و غيرقانوني از توافق هسته اي خارج شد.

حال واشنگتن از توافق هسته اي خارج شده، تهران در برجام باقي مانده را هر روز به تحريم و حتي جنگ تهديد مي كند. رفتاري كه البته از سوي ايران بي پاسخ نمانده و در رفت و برگشت هشدارها و تهديدها ميان ايران و آمريكا ساير اعضاي برجام نقش ناظران تنش را ايفا مي كنند. همزمان با حضور دونالد ترامپ در راس قدرت، تندروهاي آمريكايي كه به واسطه حضور باراك اوباما، هشت سال دست شان از صحنه زورآزمايي در عرصه اجرايي كوتاه شده بود، فرصت بي سابقه اي براي اجراي توطئه هاي جديد را عليه ايران به دست آوردند.

تحريم افراد و نهادهاي ايراني در كنار تحريم هاي اقتصادي، ديگر موضوع و اقدام جديدي از سوي وزارت خزانه داري آمريكا نسبت به ايران محسوب نمي شود چرا كه اتاق جنگ اقتصادي ايالات متحده با تهران، همه گزينه هاي موجود را از حالت بالقوه به فعليت درآورده و ديگر تحريمي باقي نمانده است كه بخواهد آن را بيازمايد. با اين وجود، نه تهران سر خم كرده و نه به مقصود ايالات متحده يعني خروج از برجام تن داده است.

اعمال نزديك به هشت هزار مورد تحريم عليه تهران

اعتياد آمريكا به تحريم و اشتياق دولت اين كشور به پيگيري سياست فشار حداكثري موجب شده است تا دولت ترامپ بي محابا در حال تحميل تحريم هاي رنگارنگ عليه ايران باشد. اين مسئله موجب شد تا سايت آمريكايي آتلانتيك در گزارشي در خصوص ايران اعلام كند دولت آمريكا هفت هزار و 967 مورد تحريم را عليه ايران در كارنامه خود دارد (كه اين مقدار هم اينك افزايش يافته است). در اين كارنامه، حتي نام برخي از متحدان آمريكا هم وجود دارد و تحريم ها شامل آنها هم شده است.

آمريكايي ها در چارچوب سياست فشار حداكثري و براي عصباني كردن ايران براي خروج از برجام، راه ها و روش هاي غيربرجامي را هم مورد آزمايش قرار دادند. ابتدا در ورشو پايتخت لهستان نشستي با موضوع مناقشات خاورميانه و تلاش براي ايجاد صلح برگزار كردند؛ با اين حال حتي متحدان اروپايي آمريكا هم از حضور در سطوح بالا در آن استنكاف ورزيدند و حضور كمرنگ و اختلافات بسيار شركت كنندگان از يكسو موجب شد تا طرفين حتي از صدور يك بيانيه ناتوان باشند و در نهايت حاشيه اين اجلاس (درگيري اسرائيل با برگزاركننده نشست (لهستان) بر متن بچربد.

آمريكاي ناكام مانده از اجلاس ورشو، كوشيد با تروريستي اعلام كردن سپاه پاسداران زمينه اختلافات داخلي در ايران را فراهم كند و با فرستادن ناوهاي جنگي خود به خليج فارس و تهديدهاي روزانه، تهران را به هراس انداخته و وادار به مذاكره اي يكطرفه و تحميلي كند.

آمريكا در آخرين اقدام، در اعمال تحريم هاي خود تنها به اعمال تحريم ها عليه افراد و شركت ها و حتي نهادي مانند سپاه پاسداران بسنده نكرد و در اين چارچوب، آنها طي روزهاي گذشته در ادامه اقدامات مخرب خود عليه برجام، برخي معافيت هاي هسته اي ايران را مانند ذخيره سازي آب سنگين توليدي مازاد بر محدوديت هاي فعلي و تبادل اورانيوم غني شده با كيك زرد را لغو و برخي ديگر را با زمان كمتري نسبت به گذشته تمديد كردند. اقدامي كه بسياري معتقدند هدف از انجام آن، اين بوده كه در مقام عمل مانع انجام تعهدات ايران شود تا بتواند ايران را به پايبند نبودن به تعهدات خود متهم كند. در چنين شرايطي، تنها روس ها بودند كه نسبت به اين اقدام واكنش نشان دادند و اعلام كردند از سياست هاي آمريكا پيروي نمي كنند و همكاري هسته اي خود با ايران را متوقف نخواهند كرد. اروپا در اين باره همانند دفعات قبل نظاره گر بود و به ابراز نگراني ساده بسنده كرد.

انفعال اروپا و بر باد رفتن روياي اروپا مركزي

«ما به تعهدات خود پايبند خواهيم بود و از مقامات ايراني مي خواهيم اجازه ندهند برجام فروبپاشد»؛ اين سخن را مي توان شاه بيت سخنان فدريكا موگريني، هماهنگ كننده وقت سياست خارجي اتحاديه اروپا در نشست خبري پس از خروج ايالات متحده از توافق هسته اي دانست. موگريني در آن نشست خطاب به ترامپ اعلام كرد كه برجام متعلق به تمامي جهانيان است و كسي نمي تواند آن را نابود كند. اروپا از ايران خواست تا در برجام بماند و در ازاي آن، اروپا جبران مافات كند. با اين سخنان، مذاكرات برجامي ايران و اروپا آغاز شد. هيات هاي ايراني و اروپايي از يكسو آمدند و رفتند و تحريم هاي يكجانبه آمريكا از سوي ديگر اجرا شدند. در حاشيه مجمع عمومي سازمان ملل در نيويورك، وزراي امور خارجه ايران و گروه 1+4 تشكيل جلسه دادند و موگريني از ايجاد سازوكار ويژه مالي (SPV) خبر داد. اروپايي ها كه اينجاي كار، شروعي گرم و طوفاني در حمايت از برجام داشتند، پس از نيويورك نقش آفريني شان سرد و كند شده و اين سردي و كندي خود را در تشكيل سازوكاري براي انجام مراودات تجاري نشان داد.

اروپايي ها بالاخره چهار ماه پس از اعلام تصميم شان براي مقابله با تحريم هاي ثانويه آمريكا و با فشار ايران، سازوكار ويژه مالي خود براي تجارت با ايران را موسوم به «اينستكس» را راه اندازي كردند. سازوكاري كه طبق بيانيه مشترك وزراي امور خارجه آلمان، فرانسه و انگليس در مرحله نخست، روي مبادله مواد غذايي، محصولات كشاورزي، دارو و تجهيزات پزشكي متمركز مي شود. با اين حال، با وجود گذشت بيش از يكسال از تاسيس اين سازوكار، تقريبا هيچ گشايشي براي ايران به وجود نيامده است.

اروپايي ها، حتي نتوانستند شركت ها و موسسات خودشان را براي تداوم حضور در ايران قانع كنند و مي گويند از توانايي لازم براي ماندن شركت ها در ايران برخوردار نيستند. اروپا اين روزها در برابر سياست فشار حداكثري آمريكا روزگار را با سكوت سپري مي كنند يا با حمايت سياسي صرف، تنها به ابزار نگراني بسنده مي كنند؛ مسئله اي كه در نهايت موجب انتقاد ديپلمات هاي ايراني شد. سيد عباس عراقچي در ديدار با يك هيات اروپايي گفت كه «حمايت هاي سياسي كافي نيست و اروپا بايد براي حفظ برجام هزينه بدهد»؛ هزينه اي كه تا امروز از سوي اروپايي ها پرداخت نشد.

ايران چه گام هايي را برداشت؟

گام اول؛ عبور از خط محدوديت هاي مربوط به نگهداري ذخاير هسته اي

بعد از اجراي برجام، ظرفيت بالفعل غني سازي در مجتمع نطنز حدود 6000 SWU kg UF6/year و در مجتمع فردو حدود 1200 SWU kg UF6/year بود كه جهت رعايت سقف 300 kg UF، برنامه غني سازي به نحوي تغيير داده شد تا ضمن استفاده حداكثري از ظرفيت موجود، اين بند نيز رعايت شود اما با ابلاغ دستور عدم پايبندي به سقف موجودي اورانيوم كشور، ميزان توليد افزايش پيدا كرد و در تاريخ دهم تيرماه 98 موجودي اورانيوم غني شده كشور از سقف 300 kg UF6 عبور كرده و هم اكنون موجودي كشور تقريبا 500 kg UF6 با غناي حدود چهار درصد است.

در مورد ظرفيت آب سنگين نيز كارخانه توليد آب سنگين اراك داراي ظرفيت اسمي توليد 16 تن آب سنگين در سال با خلوص هسته اي است. در زمان ابلاغ گام اول كاهش تعهدات برجامي ميزان موجودي آب سنگين كشور حدود 125 تن بوده است. كارخانه آب سنگين در زمان ابلاغ دستور عدم پايبندي به سقف 130 تن، در مرحله تعميرات بوده كه با ابلاغ به سازمان در تاريخ 24 ارديبهشت ماه امسال مرحله تعميرات سريع تر به پايان رسيد و كارخانه مجدداً با حداكثر توليد آغاز به توليد كرده است.

در اين مدت حدود دو تن از آب سنگين توليدي به خارج از كشور صادر شده و حدود دو تن نيز براي توليد محصولات دوتره در داخل مصرف شده است. موجودي كل آب سنگين كشور در حال حاضر حدود 130 تن است. لازم به ذكر است كه فروش آب سنگين و به ويژه محصولات دوتره به بازارهاي جهاني با وجود تحريم هاي ظالمانه براي كشور ارزآوري مطلوبي داشته و حداكثر تلاش آمريكا بر آن بوده است كه اين صادرات متوقف شود.

گام دوم؛ سطح غني سازي

فرايندها و سطح غني سازي اورانيوم بعد از برجام به گونه اي تنظيم شده بود تا نهايتاً محصول خروجي به غناي بيش از 3.67 درصد نرسد كه بلافاصله پس از ابلاغ دستور عدم پايبندي به سطح غني سازي در تاريخ چهاردهم تيرماه امسال غناي محصول به حدود 4.5 درصد افزايش داده شد و سپس در حالت پايا و بهينه توليد محصول در سطح غناي 4.4 درصد تا 4.3 درصد ثابت ماند. هم اكنون زنجيره ها در حالت توليد حداكثري با غناي بيش از چهار درصد هستند.

در زمينه مدرن سازي راكتور آب سنگين اراك پس از برجام و با توجه به پديد آمدن فرصت مجدد براي طراحي ايمن تر، پيشرفته تر، بهينه تر و با قابليت حداكثري ساخت در داخل كشور و با استفاده از تجربيات قبلي در IR-40 و ساير پروژه ها توسط تيم تقويت شده بازطراحي و نيز استفاده از مشاوره كشورهاي صاحب تكنولوژي مثل چين، روسيه و آلمان طراحي مجدد راكتور 20 مگاواتي از سال 1395 در دستوركار قرار گرفت كه در البته در مقاطعي اين مسئله به دليل عدم همراهي طرف مقابل با كندي هايي همراه بود.

در اين چارچوب مقرر شد در صورت عدم همكاري طرف مقابل اقدامات مقتضي انجام پذيرد كه به نظر مي رسد با فعال شدن طرف چيني و برگزاري نشست اخير سه جانبه كارشناسان ايران، انگليس و چين، اقدامات مربوط به اين حوزه در حال انجام است. با اين حال، تا به امروز قرارداد مرور طراحي انجام شده توسط متخصصان ايراني در فاز مفهومي و پايه راكتور با كشور چين منعقد شده و به پايان رسيده و قرارداد شرايط گذار نيز امضا شده و در حال انجام است.

با برگزاري جلسات فني در زمينه بارگذاري اول سوخت و ساخت محفظه يا قلب راكتور و موتور مكانيزم ميله هاي كنترل، بين كارشناسان دو كشور ايران وچين، مذاكرات براي انعقاد قرارداد اين موضوعات هم در حال انجام است.

گام سوم؛ شتاب بخشي به تحقيق و توسعه

يكي از مهمترين اقدامات ايران در كاهش تعهدات هسته اي را مي توان گسترش و شتاب بخشي به فعاليت هاي تحقيق و توسعه هسته اي سازمان انرژي اتمي بر اساس نيازهاي فني بدون رعايت تعهدات برجامي دانست. پس از ابلاغ دستور گسترش و شتاب بخشي به فعاليت هاي تحقيق و توسعه هسته اي كشور بدون رعايت تعهدات برجامي، اقداماتي زمينه تحقيق و توسعه روي انواع ماشين هاي سانتريفيوژ انجام گرفت.

در تاريخ غني سازي هسته اي ايران، انجام اين كار تا به امروز فقط توسط ماشين هاي نسل اول IR1 صورت مي گرفت و محصول و پسمان ساير ماشين هاي نسل جديد دوباره مخلوط مي شدند. پس از ابلاغ گام سوم براي نخستين بار اختلاط محصول و پسمان توليدي ماشين هاي نسل جديد متوقف شده و از آنها به منظور جمع آوري محصول غني سازي استفاده مي شود.

با برگرداندن دو زنجيره 164 تايي ماشين IR4 و IR2m بر اين توليد افزوده شده و همزمان با اين اقدام كليه تست ها و آزمايش هاي باقيمانده مرتبط با محصول اين ماشين ها در اسرع وقت به اتمام خواهد رسيد تا بتوان آمادگي لازم جهت استفاده صنعتي از اين ماشين ها را در كشور فراهم كرد. همچنين پيرو دستور رئيس جمهور در گام اول، با پايان اقدامات حدود 2500 SWU kg UF6/Year بر ظرفيت بالفعل غني سازي كشور بيش از 30 درصد افزوده خواهد شد.

در روند تكوين ماشين سانتريفيوژ IR6 به عنوان يكي از مهم ترين ماشين هاي سانتريفيوژ كشور در سال هاي آتي، انجام برخي تست ها و آزمايش ها در زمان كوتاه تر در دستوركار سازمان قرار گرفت به طوري كه گازدهي و تست زنجيره هاي 20 ماشين و 30 ماشين آن آغاز شده است. همچنين راه اندازي و گازدهي يك زنجيره مياني 20تايي ماشين هاي سانتريفيوژ IR4 و IR2m به منظور تست آغاز شده است.

علاوه بر اين تست و گازدهي ماشين هاي زيربحراني IR6s مجدداً شروع شده و زنجيره 20 ماشين آن راه اندازي و گازدهي شده اند. تست، آزمايش و گازدهي ماشين سه بيلوز IR5 در قالب يك زنجيره 10 ماشين آن انجام شده است. قابل ذكر است اين آزمايش ها در روند تحقيق و توسعه ماشين IR8 اثر مثبت خواهد داشت. ماشين هاي سانتريفيوژ جديد IR9، IRs، IR7، IR8B و IR8s نصب شده است. ماشين هم IR8 با موفقيت نصب، راه اندازي و گازدهي شده است.

مجموعه بررسي ها نشان مي دهد تعداد ماشين هاي نسل جديد تحقيق و توسعه از حدود 50 ماشين قبل از برجام به حدود 500 ماشين پس از اجراي گام سوم كاهش تعهدات برجامي يعني حدود 10 برابر افزايش يافته است. اقدامات مرتبط با گام سوم تا حدي نمونه اي كوچك از برگشت پذيري كامل بود كه بسياري از اقدامات در زمان كوتاه تر از پيش بيني ها و با انجام بسياري از اصلاحات فني نسبت به قبل از برجام صورت گرفت و موجب شد تا توان هسته اي ايران بعد از گام سوم به 8600 سو برسد.

گام چهارم؛ گازدهي به سانتريفيوژها در فردو

گام چهارم ايران، با سه گام پيشين ايران تفاوت محسوسي داشت. تهران گام چهارم خود را در فردو برداشت. انتخاب اين سايت نشان مي دهد برخلاف ادعاهاي مخالفان برجام كه بر نابودي اين مركز تاكيد مي كردند، فردو توانمندتر از هميشه قادر به بازگشت به شرايط پيش از برجام است و حتي همكاري هاي هسته اي صورت گرفته در رهگذر از برجام، ايران را قادر ساخته تا اين مركز را بهتر از گذشته در مدار قرار دهد.

در اين گام عمليات گازدهي به سانتيفيوژهاي مستقر در فردو آغاز شد در حالي كه براساس توافق هسته اي، هزار و 44 سانتيفيوژ در داخل فردو مشغول به كار بودند اما به آنها گازدهي نمي شدند.

گام نهايي؛ توقف آخرين محدوديت هاي عملياتي ايران در برجام

ايران در شرايطي گام پنجم خود را عملياتي كرد كه در چهار مرحله قبلي، اروپايي جز ابراز تاسف يا تهديد، كار ديگري براي تامين منافع ايران نكرده بود و تداوم روند كاهشي مي توانست منجر به بي تاثير شدن رويكرد ايران شود. براي رفع اين نگراني، ايران در گام پنجم كاهش تعهدات خود در برجام، تمامي محدوديت هاي عملياتي ناشي از برجام را پايان بخشيد و اعلام كرد ديگر با هيچ محدوديتي در تعداد سانتريفيوژها و حوزه عملياتي (شامل ظرفيت غني سازي، درصد غني سازي، ميزان مواد غني شده و تحقيق و توسعه) مواجه نيست و از اين به بعد برنامه هسته اي ايران صرفا بر اساس نيازهاي فني خود پيش خواهد رفت.

پايان بخشيدن اين محدوديت ها، البته حدس و گمان هايي را هم درباره نوع كميت و كيفيت روابط ايران با كشورهاي مختلف و آژانس بين المللي به وجود آورد. برخي آنها را پايان برجام، قطع همكاري با آژانس و نابودي توافق هسته اي قلمداد كردند اما ايران اعلام كرد كه همكاري اش را با آژانس كمافي السابق ادامه مي دهد و اين گام نيز به منزله نابودي برجام نيست.

اروپا تهديد كرد؛ ايران پاسخ داد

با اجراي گام پنجم و پايان بخشيدن به محدوديت هاي عملياتي در برجام از سوي ايران، تروييكاي اروپايي شامل انگليس، فرانسه و آلمان كه تا پيش از اين هيچ اقدام محسوس، ملموس و عملي براي تامين منافع ايران انجام نداده بود و تنها به ابراز تاسف، بيانيه دادن و گفتار درماني اكتفا كرده بود تهديد كرد فاز نخست مكانيزم ماشه را عملي مي كند. آمريكا نيز به عنوان بزرگترين ناقض برجام كه شرايط كنوني را به وجود آورده بود، در پوست خود نمي گنجيد و احساس مي كرد با فعال شدن بندهاي 36 و 37 برجام، پرونده هسته اي ايران بار ديگر به شوراي امنيت خواهد آمد تا در آنجا، بتواند به روياي خود دست يابد.

اين اقدام اروپا البته با واكنش تند، صريح و شفاف ايران روبه رو شد؛ ظريف نامه اي 14 صفحه اي به جوسپ بورل، هماهنگ كننده جديد اتحاديه اروپا نوشت و با استدلالات حقوقي خود، توجيهات آنها را زير سوال برد و به چالش كشيد. از سوي ديگر، تمامي دست اندركاران برجام در كشور، با رويكردي واضح و واحد، نشان دادند كه در ايران درخصوص ارجاع پرونده ايران تفاوت ديدگاه و اختلافي وجود ندارد. در اين چارچوب، وزير امور خارجه ايران هشدار داد كه در صورت ارجاع پرونده ايران به شوراي امنيت، چيز ديگري از برجام باقي نخواهد نماند. او تهديد كرد در چنين شرايطي، ايران از معاهده منع گسترش تسليحات هسته اي موسوم به ان پي تي خارج خواهد شد.

اين تهديد بيانگر اين واقعيت بود كه نابودي برجام، تنها به محدود به اين توافق باقي نخواهد ماند بلكه موجب فروپاشي نظام عدم اشاعه در دنيا خواهد شد؛ موضوعي كه مي تواند امنيت نظام بين المللي را تهديد كرده و نظم موجود در آن را با چالشي اساسي روبه رو سازد. قاطعيت تهران موجب شد تا اروپايي تهديدكننده، اعلام كند كه فعال شدن سازوكار حل اختلاف به معناي ارجاع پرونده ايران به شوراي امنيت نيست و اروپايي ها در شرايط كنوني عزمي براي ارجاع پرونده ايران به اين شورا را ندارند؛ موضوعي كه با دلخوري آمريكا و تهديد از سوي ترامپ هم همراه شد.

پيام حقانيت ايران در روزهاي خاكستري

اينك در ايامي كه ترديدهاي جدي نسبت به تداوم اجراي برجام وجود و نشانه ها از عدم راضي شدن ايران از اقدامات اندك و ناچيز اروپا حكايت مي كند، محمدجواد ظريف همچنان مي گويد «اگر به چهار سال قبل بازگرديم حتما توافق هسته اي مجددا امضا مي كردم». اين سخن ظريف را بايد نشانه اي از پايبندي ايران به ديپلماسي و بها دادن تهران به گفت وگو و مذاكره دانست. همچنين اين اظهارات را بايد پاسخي به كساني قلمداد كرد كه مدعي هستند كه برجام هيچ دستاوردي نداشت و آنقدر ضعيف بود كه آمريكا توانست از آن خارج شود در حالي كه يكي از اهداف اصلي اين توافق هسته اي، خارج كردن ايران از اجماع امنيتي و طرحي بود كه صهيونيست ها به همراهي آمريكايي ها عليه تهران طراحي كرده بودند. برجام نه تنها اين اجماع عليه ايران را شكست بلكه موجب برداشته شدن وزنه ها از پاي ايران و آزادسازي ظرفيت هايي شد كه قبل از برجام بالفعل نشده بودند.

طي چهار سال گذشته ايران با در پيش گرفتن حرفه اي و ماهرانه ديپلماسي و پايبندي دقيق و كامل به برجام (به استناد 15 گزارش آژانس بين المللي انرژي اتمي)، بارها توانسته طرح هاي ضد ايراني دولت آمريكا را در نهادهايي مانند شوراي امنيت، ديوان عالي دادگستري، اتحاديه اروپا، لهستان (كنفرانس ضد ايراني ورشو)، و نشست فوق العاده شوراي حكام آژانس بين المللي انرژي اتمي را با شكست و ناكامي روبه رو سازد و دولتمردان آمريكايي دست از پا درازتر به واشنگتن برگردند. مسئوليت پذيري و به كارگيري درست ديپلماسي از سوي تهران حتي موجب شده تا واشنگتن نيز در مورد ايران و برجام دو پاره شود و شكاف ها در هيأت حاكمه ايالات متحده تشديد يابد.

اكنون ديگر بر همگان روشن شده كه دست ايران در مقابل بدعهدي و بي عملي آنها بسته نيست و در صورت جبران بدعهدي ها، تهران سريعا مي تواند به شرايط اوليه و منطبق با تعهدات هسته اي اش در برجام بازگردد.

طي 6 ماه اخير ايران در سه مقطع دو ماهه بخش هايي از تعهدات هسته اي خود را كاهش داده است و درعين حال در هر مقطع تاكيد كرده است كه اين كاهش تعهدات در چهارچوب برجام و براي تعادل بخشي به حقوق و تكاليف مندرج در اين توافق بين المللي بوده و به معناي بسته شدن راه ديپلماسي نيست كما اينكه ظريف در يك سال اخير از بياريتز تا نيويورك و از توكيو تا پاريس رايزني هاي گسترده اي براي حفظ برجام انجام داده است.

برچسب ها
- برجام
- كاهش تعهدات هسته اي
- محمد جواد ظريف
پروندهٔ خبري
- گام پنجم كاهش تعهدات هسته اي
منبع خبر:
ايرنا
   تاریخ: ۱۰:۱۹ - ۰۷/۰۱/۱۳۹۹   بازدید: ۱۴
اخبار مشابه در سایر منابع خبری:
سال 98؛ كاهش تعهدات ايران در ايستگاه برجام  سرمد نیوز
سال 98؛ كاهش تعهدات ايران در ايستگاه برجام  پانا