اداره کل دیپلماسی عمومی و اطلاع رسانی سازمان انرژی اتمی ایران
سه شنبه ۲۶ شهریور ۱۳۹۸

جزئيات سه گام كاهش تعهدات برجامي ايران؛ از افزايش ذخاير و غلظت اورانيوم غني شده تا توليد مواد غني شده از زنجيره هاي تحقيقاتي
 
ايران تاكنون در واكنش به نقض برجام از سوي آمريكا و اروپا، سه گام كاهش تعهدات برجامي خود را برداشته است.
////گروه سياسي خبرگزاري ميزان؛ ايران تاكنون در واكنش به نقض برجام از سوي آمريكا و اروپا، سه گام كاهش تعهدات برجامي خود را برداشته است.

جمهوري اسلامي ايران، روز 18 ارديبهشت 1398 در اولين سالگرد خروج آمريكا از برجام، سلسله اقداماتي را براي پاسخ به نقض برجام از سوي آمريكا و ناتواني اروپا در تضمين منافع برجامي ايران انجام داد.

نامه «توقف اجراي برخي تعهدات برجام»
صبح روز چهارشنبه 18 ارديبهشت 1398 ابتدا خبر رسيد كه سفراي كشورهاي عضو برجام شامل آلمان، انگليس، چين، روسيه و فرانسه به وزارت امور خارجه دعوت و نامه حجت الاسلام و المسلمين حسن روحاني توسط سيد عباس عراقچي معاون سياسي وزارت امور خارجه به آنان تسليم شد.

در اين نامه تصميم شوراي عالي امنيت ملي كشورمان مبني بر «توقف اجراي برخي تعهدات جمهوري اسلامي ايران ذيل برجام» به اطلاع سران كشورهاي مزبور رسيد.

نامه ظريف به موگريني
سپس خبر رسيد كه صبح روز 18 ارديبهشت نامه ديگري توسط محمد جواد ظريف وزير امور خارجه كشورمان براي فدريكا موگريني، نماينده عالي اتحاديه اروپايي در امور خارجي و سياست امنيتي ارسال شد جزئيات اقدامات ايران به اطلاع وي به عنوان هماهنگ كننده كميسيون مشترك برجام رسيد.

بيانيه شوراي عالي امنيت ملي خطاب به كشور هاي عضو برجام
سپس، شوراي عالي امنيت ملي با صدور بيانيه اي خطاب به كشور هاي عضو برجام اعلام كرد جمهوري اسلامي ايران در راستاي صيانت از امنيت و منافع ملي مردم ايران، و در اعمال حقوق خود مندرج در بند هاي 26 و 36 برجام، از امروز 18 ارديبهشت 98 برخي اقدامات خود در توافق برجام را متوقف مي كند.

در بيانيه 18 ارديبهشت شوراي عالي امنيت ملي تصريح شده بود كه ايران ديگر خود را متعهد به رعايتِ محدويت هاي «نگهداري ذخائر اورانيوم غني شده» و «ذخائر آب سنگين» نمي داند ام به كشور هاي باقيمانده در برجام 60 روز براي اجراي تعهدات خود بويژه در حوزه هاي بانكي و نفتي فرصت مي دهد.

در ادامه بيانيه شوراي عالي امنيت ملي تاكيد شده است: در هر زمان كه خواسته هاي ما تامين شود؛ ما نيز به همان ميزان اجراي مجدد تعهدات متوقف شده را از سر خواهيم گرفت، اما در غير اين صورت، جمهوري اسلامي ايران مرحله به مرحله تعهدات ديگري را متوقف خواهد كرد.

بيشتر بخوانيد:
صدور دستور توقف برخي اقدامات ايران در برجام/ ايران خود را متعهد به رعايتِ محدويت هاي «نگهداري ذخائر اورانيوم غني شده» و «ذخائر آب سنگين» نمي داند/ ارائه فرصت 60 روزه به اروپا

سخنان روحاني؛ اولتيماتوم به طرف هاي برجام
پس از آن، حجت الاسلام والمسلمين «حسن روحاني» طي سخناني در جلسه روز 18 ارديبهشت 98 هيئت دولت اظهار كرد: ما از امروز به بعد دو اقدام برجامي حود كه ناظر بر دو فروش است را متوقف مي كنيم؛ يعني هر وقت مواد غني شده ما به 300 كيلوگرم مي رسيد ما در عوضِ كيك زرد اين مواد غني شده را به كشور ديگري مي داديم(ارائه مواد غني شده در ازاي دريافت كيك زرد)، اما از امروز اين فروش متوقف مي شود. همچنين هرگاه آب سنگين ما از 130 تن تجاوز مي كرد ما اضافي آن را به كشور ديگري مي فروختيم، اما از امروز اين فروش متوقف مي شود.

روحاني ادامه داد: به طرف مقابل اعلام كرديم كه اگر ظرف 60 روز پاي ميز مذاكره آمدند و به نتيجه رسيديم و منافع اصلي ما مخصوصا نفت و بانك تامين شد، به نقطه اول برمي گرديم اما اگر در پايان اين 60 روز به نتيجه نرسيديم، دو اقدام ديگر را آغاز خواهيم كرد.

رئيس جمهور در تشريح آن دو اقدام ديگر، گفت: در برجام توافق شده بود كه غني سازي در سطح 3.67 نگه داشته شود كه در صورت عدم به توافق رسيدن در اين 60 روز، ما از اين سطح عبور خواهيم كرد. همچنين قرار بود راكتور آب سنگين اراك با مشاركت كشور هاي مذاكره كننده در برجام نوسازي شود كه در صورت عدم به توافق رسيدن در اين 60 روز، ما هم در اين زمينه تصميم جديدي خواهيم گرفت و برنامه قبل از برجام را براي اين راكتور ادامه خواهيم داد.

بيشتر بخوانيد:
اورانيوم غني شده و آب سنگين را از امروز نمي فروشيم/ طرف مقابل اگر ظرف 60 روز پاي ميز مذاكره آمد و به نتيجه رسيديم به نقطه اول برمي گرديم/ امروز ما نمي خواهيم از برجام خارج شويم

گام دوم
ايران روز دوشنبه 16 تير 98، گام دوم كاهش تعهدات هسته اي خود را در واكنش به نقض آشكار برجام از سوي آمريكا و بدعهدي هاي مكرر اروپا، برداشت.

طبق بند 5 برجام، ايران بايد تا 15 سال، غلظت اورانيوم غني شده خود را در سطح 3.67 درصد نگه دارد. اما حالا كه برجام از سوي آمريكا نقض شده و اروپا پس از 14 ماه، اقدامي در راستاي تامين و تضميمن منافع برجامي ايران انجام نداده است، تهران وفق بندهاي 26 و 36 توافق هسته اي، مجاز به تعليق تعهد خود در بند 5 برجام، است.

از همين رو، ايران از يكشنبه 16 تير 98 در گام دوم كاهش تعهدات هسته اي خود، درصد يا خلوص غني سازي اورانيوم را از سقف 3.67 بالاتر برد. اقدامي كه به گفته بهروز كمالوندي سخنگوي سازمان انرژي اتمي در يك روز و به صورت دفعي انجام مي گيرد و احتمالا امروز ماموران آژانس بين المللي انرژي اتمي هنگام نمونه گيري از ميزان غلظت اورانيوم غني شده ايران، با عددي بيشتر از 3.67 مواجه مي شوند.

بيشتر بخوانيد:
سخنگوي سازمان انرژي اتمي: آماده غني سازي اورانيوم در هر سطح و با هر سرعتي هستيم/ دبير ستاد اجراي برجام: ديگر مفهومي تحت عنوان 1+5 را به رسميت نمي شناسيم/ شكايت مي كنيم

اما سوالي كه مطرح است، اينكه سطح يا غلظت غني سازي اورانيوم توسط ايران در گام دوم كاهش تعهدات برجامي چه ميزان است؟

طبق گفته كمالوندي در نشست خبري روز 16 تير 98 ، غني سازي اورانيوم و تامين سوخت از اين راه در راستاي برآوردن سه نياز صورت مي گيرد. نخست، نياز كشور به سوخت راكتور قدرت يا سوخت نيروگاهي براي مصارفي نظير توليد برق و انرژي است؛ نياز دوم، تامين سوخت براي راكتور تحقيقاتي تهران جهت توليد راديوداروها براي مصارف درماني و پزشكي است و نياز سوم، تامين سوخت پيشران ها است.

تامين سوخت هر يك از مقولات فوق الذكر نيازمند درصد و غلظت متفاوتي از غني سازي است. از اين رو، هم عباس عراقچي معاون سياسي وزير امور خارجه و هم بهروز كمالوندي سخنگوي سازمان انرژي اتمي در جريان نشست خبري روز 16 تير 98 خود چند بار تاكيد كردند كه ايران ديگر تعهدي به نگه داشتن غلظت اورانيوم غني شده خود به 3.67 ندارد و به هر ميزان كه نياز داشته باشد و مصارفش اقتضا كند، غلظت اورانيوم را بالا مي برد.

سخنگوي سازمان انرژي اتمي در جريان نشست خبري 16 تير 98 در همين رابطه، گفت: فعلا تصميم ايران رساندن غناي اورانيوم تا حد تامين سوخت نيروگاهي است و تامين سوخت براي راكتورهاي تحقيقاتي و پيشران ها در مرحله بعدي قرار دارد.

كمالوندي همچنين به اين موضوع نيز اشاره كرد كه فعلا به سوخت رآكتور تهران نيازي نداريم، اما اين اجازه را داريم كه در صورت نياز به سمت آن حركت كنيم. اين بخش از اظهارات سخنگوي سازمان انرژي اتمي كشورمان بدين معنا بود كه ايران حتي مي تواند و مجاز است كه غناي اورانيوم خود را به سطح 20 درصد هم برساند چرا كه سوخت مورد نياز نيروگاه تهران، سوخت 20 درصد است.

بنابراين خبري كه روز 16 تير 98 خبرگزاري انگليسي رويترز مبني بر 5 درصد بودن غلظت اورانيوم غني شده ايران در گام دوم كاهش تعهدات برجامي منتشر كرد، خبري منطبق با واقعيت نبود.

البته در مورد راكتور تهران اين موضوع نيز حائز اهميت است كه اين راكتور براي چندين سال از ذخيره سوخت 20 درصد بهره مند است؛ اين موضوع از آن جهت اهميت دارد كه كارويژه راكتور تهران، تامين راديو دارو براي مصارف درماني و پزشكي است؛ لذا طبق برايند اظهارات سخنگوي سازمان انرژي اتمي، نبايد هيچ نگراني اي در كشور وجود داشته باشد و مردم ما بويژه خانواده هاي بيماران عزيز نيازمند راديودارو بايد اطمينان خاطر داشته باشند كه حتي چند صدهزار نفر در خارج ايران از توليدات راديو دارويي ما بهره مي گيرند.

بيشتر بخوانيد:
نگاهي به هزار و 450 روز تحولات برجامي/ امروز؛ گام دوم ايران در پاسخ به نقض برجام

اما در اين ميان نكته حائز اهميت، سخنان عراقچي در پايان نشست خبري روز 16 تير 98 است؛ آنجايي كه معاون سياسي وزير امور خارجه گفت: در بحث عدول ايران از سقف عني سازي 3.67 درصد، موضوع و موضع سياسي ايران بر موضوع و موضع فني ما، غلبه دارد.

اين سخن عراقچي بدان معنا بود كه اگر چهار ركن تعهدي براي ايران در برجام قائل باشيم، تهران تعهد به دو ركن را كنار گذاشته است. آن چهار ركن تعهد برجامي ايران عبارت است از:
نگه داشتن سقف دخيره اورانيوم در سطح 300 كيلوگرم
نگه داشتن غناي اورانيوم در سطح 3.67 درصد
نگه داشتن تعداد سانتريفيوژهاي «آي آر يك» در سطح 5060
عدم تحقيق و توسعه در حوزه غني سازي اورانيوم

بنابراين به گفته عراقچي، اينكه سطح ذخيره اورانيوم غني شده ايران، 300 كيلوگرم يا 400 كيلوگرم باشد و يا غلظت اورانيوم غني شده ايران 3.67 درصد يا 5 درصد يا 20 درصد باشد، چندان مهم نيست و مته به خشخاش گذاشتن است؛ آنچه مهم است آنكه ايران ديگر به دو ركن تعهدي خود در برجام يعني سطح ذخيره اورانيوم و سطح غلظت اورانيوم تعهدي ندارد و به هر ميزان كه نياز داشته باشد و مصارفش اقتضاء كند بر حجم ذخاير و غناي اورانيوم خود خواهد افزود.

گام سوم
طبق سخنان روحاني در پايان نشست سران قوا در چهارشنبه شب 13 شهريور 98، برداشته شدن تمامي محدوديت هاي مربوط به تحقيق و توسعه در زمينه انواع سانتريفيوژ هاي جديد و هر آنچه كه براي غني سازي نياز داريم از موارد گام سوم خواهد بود.

«بهروز كمالوندي» صبح روز شنبه 16 شهريور در نشست خبري كه پيرامون جزئيات گام سوم كاهش تعهدات برجامي برگزار شد، اظهار كرد: از روز جمعه 15 شهريور گام سوم كاهش تعهدات برجامي از سوي جمهوري اسلامي ايران آغاز شد.

وي با بيان اينكه در مذاكرات برجام سازمان انرژي اتمي تلاش زيادي كرد كه غني سازي به حدي باشد كه پاسخگوي نياز هاي كشور باشد، گفت: بعد از برجام عملا با بدعهدي هايي روبرو شديم و طرف مقابل تعهدات خود را انجام نداد و در اين شرايط نظام تصميم گرفت توازني ايجاد كند تا يا طرف مقابل يه سمت اجراي تعهدات خود بازگردد يا اينكه ما با كاهش تعهدات خود موازنه اي در نتيجه دادوستد هاي برجامي ايجاد كنيم.

كمالوندي افزود: پس از انعقاد برجام عملا در مسير غني سازي محدوديتي براي جمهوري اسلامي ايران وجود نداشت، براي اينكه ما برنامه اي طولاني مدت را پيش بيني كرده بوديم. ما با اين برنامه طولاني مدت سعي كرديم كيفيت را بر كميت ترجيح دهيم.

سخنگوي سازمان انرژي اتمي ادامه داد: در راستاي كاهش تعهدات هسته اي در گام سوم، انجام 4 اقدام از روز جمعه 15 شهريور شروع شده است.

توليد مواد غني شده از زنجيره هاي تحقيقاتي و عدم اختلاط
كمالوندي با بيان اينكه آژانس امروز شنبه 16 شهريور مراجعه و رصد مي كند كه چهار اقدام در چارچوب گام سوم انجام شده است، عنوان كرد: اولين اقدام ما اين بود كه از روز جمعه 15 شهريور توليد مواد غني شده از زنجيره هاي تحقيقاتي و عدم اختلاط را شروع كرديم و امروز اين روند به آژانس اعلام شده است.

آغاز گازدهي ماشين «IR 6 s» (7 سال زودتر)
وي با بيان اينكه دومين اقدام ايران اين است كه اكنون گازدهي ماشين «IR6s» كه قرار بود از ابتداي سال يازدهم برجام گازدهي شود را شروع كرديم، گفت: سومين اقدام نيز راه اندازي زنجيره 20 تايي ماشين IR4 است كه آن هم قرار بود از ابتداي سال يازدهم انجام شود كه از روز گذشته آن را آغاز كرديم.

آغاز گازدهي به زنجيره 20 تايي ماشين IR 6 (2 ماه زودتر)
سخنگوي سازمان انرژي اتمي گفت: چهارمين اقدام در گام سوم اين است كه قرار بود گازدهي به زنجيره 20 تايي ماشين IR6 را دو ماه ديگر آغاز كنيم كه آن را نيز از حالا شروع كرديم.

كمالوندي در ادامه گفت: فعلا تغييري در ظرفيت ماشين ها در فردو و نطنز يعني 1044 و 5060 نمي دهيم.

سخنگوي سازمان انرژي اتمي افزود: طرف مقابل ما در برجام هنگام ورود به برجام متوجه تولد سانتريفيوژ IR8 شد؛ آن ها مي خواستند IR8 سقط شود، ولي تولد اين ماشين به آژانس اطلاع داده شد.

كمالوندي يادآور شد: كار پيشران هسته اي نيز به خوبي پيش مي رود و كار هاي تحقيقاتي آن در حال انجام است، اما اين اقدام زمان بر است.

وي با بيان اينكه اروپايي ها در جلسات خصوصي دنبال راه حل هستند، ولي يا توانايي ندارند يا اراده لازم را در برابر آمريكا ندارند، گفت: از روسيه و چين بخاطر مواضعي كه داشتند و همچنان دارند قدرداني مي كنم.

كمالوندي گفت: در حال حاضر زنجيره 20 تايي IR6 را شروع كرديم و زنجيره 30 تايي آن را نيزبه زودي خواهيم داشت.

سخنگوي سازمان انرژي اتمي با بيان اينكه گام هاي بعدي گام هايي خواهند بود كه شايد كمتر از جنس فني باشند گفت: در حال حاضر فعال كردن فردو باقي مانده است كه مي تواند يك گزينه باشد. بحث هاي فني در حال به انتها رسيدن هستند.

كمالوندي با بيان اينكه اگر بخواهيم غني سازي 20 درصدي انجام دهيم بايد ذخاير 4.5 درصدي را افزايش دهيم، عنوان كرد: توانايي افزايش ظرفيت و سطح غني سازي نه فقط 20 درصد بلكه به مراتب بيشتر از 20 درصد در داخل كشور موجود است.

انتهاي پيام/
منبع خبر:
میزان
   تاریخ: ۰۷:۰۹ - ۲۰/۰۶/۱۳۹۸   بازدید: ۶