اداره کل دیپلماسی عمومی و اطلاع رسانی سازمان انرژی اتمی ایران
سه شنبه ۲۶ شهریور ۱۳۹۸

عزم دانشگاهها براي توليد در شرايط تحريم
 
مهتاب چابك: پس از آغاز دور جديد تحريم ها، مسئولان بيش از گذشته بر نقش محوري دانشگاه ها و تعميق روابط صنعت و دانشگاه تاكيد كردند به طوري كه معاون اول رئيس جمهور، دانشگاه را ذي صلاح ترين نهاد براي حل مشكلات و چالش هاي كشور خواند و خواستار ورود دانشگاهيان به عنوان كساني كه از بيماري هاي مزمن گذشته آگاهي دارند، شد.

وزير علوم نيز در نشست هم انديشي رؤساي دانشگاه ها، خطاب به دانشگاه ها گفت كه بايد نقش ويژه اي براي خنثي سازي فشارهاي ناشي از تحريم ها بر عهده گيرند. در همين راستا دانشگاه ها تاكنون علي رغم مشكلاتي كه در بخش بودجه داشتند، بيش از گذشته اقداماتي را در دستور كار خود قرار داده اند و تلاش خود را براي پيوند با مراكز علم و فناوري و دانش بنيان به كار بسته اند.

به طوري كه در مرحله مقدماتي به منظور استفاده از ظرفيت دانشگاه ها و هم انديشي دانشگاه و دولت در شرايط فعلي، جلساتي ميان روساي دانشگاه هاي سطح يك و موسسه هاي پژوهشي و فناوري برگزار و كارگروه هايي تشكيل شد و هر كدام از آن ها ماموريتي را براي خود در چنين شرايطي انتخاب كردند.

تقسيم اين ماموريت ها به اين گونه است كه دانشگاه ها به فراخور نقش محوري خود، اقداماتي را در دستور كار خود قرار داده اند؛ به طور مثال دانشگاه صنعتي اصفهان با برخورداري از 8 پژوهشكده، در حوزه فولاد فعال بوده و ارتباط خوبي با صنعت برقرار كرده است. دانشگاه علم و صنعت به عنوان تنها دارنده دانشكده مهندسي راه آهن و دانشكده مهندسي خودرو در ايران، در نظر دارد دفاتر ويژه اي را در جهت حل مشكلات در حوزه هاي صنايع ريلي، حمل و نقل درون شهري و برون شهري راه اندازي كند.

از طرفي امضاي تفاهم نامه اي سه جانبه ميان وزارت صنعت، وزارت علوم و معاونت علمي براي تحقق نهضت ساخت داخل يكي ديگر از اقداماتي ست كه مي توان آن را شروع خوبي براي پشتيباني مليِ منسجم از ساخت داخل و رونق توليد تلقي كرد چرا كه به گفته مدير ارتباط با صنعت وزارت علوم، فعاليت ها و اقدامات از سوي اين سه نهاد تاكنون پراكنده بوده ولي با انعقاد اين تفاهم نامه مي توان اقدامات موثرتر و هماهنگ تري را به خصوص در شرايط تحريم عملياتي كرد.

در همين رابطه سيف مدير ارتباط با صنعت وزارت علوم در گفتگو با خبرنگار مهر از تشويق اساتيد فعال در پروژه ساخت داخل و هدايت و جهت دهي پايان نامه ها و بهبود‬ رشته هاي تحصيلي در راستاي نياز صنعت خبر داده است. همچنين ايجاد فرصت هاي شغلي جديد و فرصت مطالعاتي وظايفي ست كه براي وزارت صمت تعريف شده است.

اكنون دانشگاه هاي صنعتي بيش از گذشته براي تحقق «اقتصاد دانش محور» فعال شده اند كه نتيجه اقدامات آن ها منجر به توليد محصولاتِ داخلي شده كه بعضا در مواردي حتي جلوي خروج ارز از كشور را گرفته است. از جمله اين محصولات مي توان به توليد واكسن براي آبزيان، ساخت بويه هاي هواشناسي، ساخت رادارهاي غيرنظامي و ظروف هوشمند اشاره كرد.

به منظور واكاوي نقش دانشگاه ها در شرايط تحريم، با تعدادي از روسا و مسولان دانشگاه هاي بزرگ و برتر كشور گفتگو كرديم كه اهم اظهارات آنها در ادامه آمده است:

شريف سامانه ارتباط با صنعت راه اندازي مي كند

دانشگاه صنعتي شريف، دانشگاهي جوان و در حال رشد است كه دانش آموختگان آن، عمدتاً نخبگان اقتصادي، صنعتي، سياسي و فرهنگي كشور هستند؛ افرادي كه حضورشان در اين شرايط، براي حل چالش هاي ايجاد شده به وضوح احساس مي شود.

محمود فتوحي رئيس اين دانشگاه با اشاره به اقدامات صورت گرفته در شرايط تحريم، از ارسال نامه اي به جهانگيري و لاريجاني با موضوع راهكارهاي خنثي كردن اثرات تحريم ها، خبر داده است.

او همچنين با اشاره به ايده ايجاد سامانه ارتباط با صنعت براي كاهش اثرات تحريم، گفت: بنا داريم سامانه اي راه اندازي كنيم كه صنايع، مشكلات مختلف خود را چه در حوزه مشورتي و چه در حوزه ساخت تجهيزات، با دانشگاه ها مطرح كنند.

حمايت مالي از شركت هاي نوپا توسط دانشگاه علم و صنعت

يكي از ديگر از دانشگاه هاي فعال كه طرح ها و پژوهش هاي ضدتحريمي را در دستور كار خود قرار داده، دانشگاه علم و صنعت است.

جبار علي ذاكري رئيس دانشگاه، يكي از اقدامات را در شرايط تحريم، راه اندازي صندوق خطر پذير عنوان كرد و در توضيح آن گفت: اين صندوق عملاً از شركت هاي نوپا كه توان حل مشكلات صنعتي ناشي از تحريم را دارند، حمايت مالي مي كند.

رئيس دانشگاه علم و صنعت همچنين از راه اندازي دفاتر ويژه اي خبر داده است كه وظيفه رفع مشكلات صنعت را بر عهده خواهد داشت. اين دفاتر قرار است در حوزه هاي صنايع نفت، صنايع گاز، صنايع ريلي، حمل و نقل درون شهري و برون شهري و ... به منظور بررسي دقيق تر و حل مشكلات راه اندازي شود.

يكي از فكت هاي مهم در زمان تحريم، توليد محصولات جديد براي جلوگيري از ارزبري ست. اقدامي كه دانشگاه ها پس از آغاز دور جديد تحريم از سال گذشته به آن روي آورده اند؛ به اين صورت كه باوجود مشكلات بودجه اي، با توليد محصولات فناورانه، علاوه بر آنكه موجب شكست انحصار برخي كشورها در توليد يك محصول شدند، بلكه از خروج ارز نيز جلوگيري كردند.

عزم دانشگاهها براي توليد در شرايط تحريم

دانشگاه تبريز با توليد يك محصول انحصار آمريكا را شكست

دانشگاه صنعتي سهند تبريز يكي از همين دانشگاه هاست كه با توليد يك محصول، نگهداشت ارز را در كشور رقم زد. قره باغي رئيس دانشگاه در اين رابطه به مهر گفت: همكاران ما تاكنون طرح هاي مختلفي را از جمله در حوزه دستگاه هاي تصفيه آب، تصفيه فاضلاب و ... به انجام رسانده اند كه بسياري از آنها نتيجه بخش بوده و ضمن برطرف ساختن نيازهاي موجود، علاوه بر جلوگيري از واردات برخي ماشين آلات، دستگاه ها و قطعات، موجب كاهش هزينه ها؛ حتي تا يك بيستم و نيز صرفه جويي هاي ارزي نيز شده است.

قره باغي به تازه ترين طرح اجرا شده در اين دانشگاه اشاره كرد و افزود: همكاران در اين دانشگاه موفق به توليد ظروف هوشمند شدند كه از جهات مختلف، دستاوردي بسيار بزرگ محسوب مي شود؛ نخست از اين نظر كه هزينه توليد اين ظروف در داخل كشور، تقريباً يك پنجاهمِ نمونه هاي خارجي است و مهمتر اينكه؛ انحصار آمريكا در ساخت و توليد اين محصول، به لطف دانش و توان علمي ما، شكسته شد.

توليد محصولاتي در دانشگاه اصفهان كه جلوي ارزبري را گرفت

دانشگاه صنعتي اصفهان يكي از دو دانشگاه بزرگ دولتي استان اصفهان به شمار مي آيد كه با برخورداري از 8 پژوهشكده، ارتباط خوبي با صنعت برقرار كرده است. به طوري كه يكي از اين پژوهشكده ها، در حوزه فولاد و پاسخگويي به تقاضاي اين صنعت فعال است.

به گفته ابطحي سرپرست اين دانشگاه، قراردادهاي متعدد پژوهشي با اعتبار 25 ميليارد تومان در حوزه هاي مختلف منعقد شده و از سويي ديگر ساخت محصولات و توليدات فناورانه در دستور كار اين دانشگاه قرار گرفته است. توليد واكسن براي آبزيان، توليد پرينتر سه بعدي فلزي و پليمري، ساخت بويه هاي هواشناسي و نيز رادارهاي غيرنظامي از جمله محصولات تازه ساخت اين دانشگاه به شمار مي رود كه ارزبري بسيار بالايي هم داشته اند.

ابطحي گلايه اي هم از صنعت دارد كه چرا نيازهاي خود را خارج از كشور تامين مي كند. او بر اين باور است كه همين موضوع، منجر به گران تمام شدن قيمت محصول نهايي صنايع مي شود.

عزم دانشگاهها براي توليد در شرايط تحريم

تحريم و غير تحريم ندارد؛ بايد هماهنگ باشيم

رئيس دانشگاه تهران اما معتقد است كه دانشگاه و صنعت بايد به گونه اي هماهنگ عمل كنند كه در همه شرايط موفق باشند؛ چه در شرايط تحريم، چه غيرتحريم. اين دانشگاه كه قراردادهاي متعددي در حوزه صنعت منعقد كرده، قرار است شركت هايي را با مشاركت برخي وزارتخانه در همين زمينه راه اندازي كند.

رئيس دانشگاه تهران معتقد است تبعات تحريم ها گريبان دانشگاه ها را هم گرفته است، اما هدف عمده دانشگاه اين است كه تمام دانش خود را در اختيار كشور قرار دهد.

دانشگاه شهيد بهشتي به سازمان انرژي اتمي كمك مي كند

دانشگاه شهيد بهشتي كه همراه با دانشگاه شريف در قالب «اسناد برجامي» مورد تحريم قرار گرفته، يكي از دانشگاه هايي است كه استراتژي خود را هدفمندسازي پايان نامه ها قرار داده است. حسن صدوق رئيس اين دانشگاه از همكاري با سازمان انرژي اتمي به منظور فراهم آوردن شاخص هاي روانيِ محيط هاي توام با ريسك، خبر داده است؛ كاري كه قبلاً توسط روس ها صورت مي گرفت و اكنون اين اقدام دانشگاه، صرفه جويي هاي ارزي را در پي داشته است.

او واگذاري پروژه هاي تحقيقاتي و پژوهشي از سوي سازمان انرژي اتمي به دانشجويان دانشكده هسته اي را از جمله اقدامات ديگر دانشگاه عنوان كرد.

ايجاد معاونت فناوري در دانشگاه تربيت مدرس

محمدتقي احمدي، رئيس دانشگاه تربيت مدرس نيز از تغيير ساختار اين دانشگاه خبر داده است. او گفته است براي اينكه دانشگاه بتواند به صورت چابك و انعطاف پذير در رابطه با نيازهاي جامعه و تقاضا در سطوح آموزش و پژوهش عمل كند، در مشورت با دانشگاه هاي سطح يك كشور به اين نتيجه رسيديم كه ساختار دانشگاه را به ساختاري پويا و جديد تبديل كنيم.

وي ضمن اشاره به اينكه تيم كارشناسان ما در دانشگاه ساختاري را طراحي كرده اند كه به هيئت امنا ارائه شده است، گفت: با وجود آنكه اين طرح بسيار متفاوت از ساختار كلاسيك دانشگاه هاي ايران است اما مورد استقبال وزارت علوم و اعضاي هيئت امناي دانشگاه قرار گرفته است كه اميدواريم تا پايان سال اين ساختار جديد اجرايي شود.

احمدي در ادامه ادغام معاونت هاي آموزشي، پژوهشي و تبديل آن به معاونت علمي و نوآوري را يكي از تغييرات ساختاري دانشگاه عنوان كرد.

دانشگاه آزاد پايان نامه ها را براساس مشكلات كشور مهندسي مي كند

دانشگاه آزاد نيز با توجه به الزام هاي حاكم بر شرايط تحريم و بروز و ظهور مشكلات عديده در كشور از ديگر دانشگاه هايي است كه در نظر دارد، پايان نامه هاي خود را مهندسي شده جلو ببرد. به طوري كه قرار است از مهرماه سال آينده دانشجويان فقط موضوعات مندرج در «سامانه پايش» را انتخاب كنند. در همين رابطه نگاهداري رئيس باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان دانشگاه آزاد با اشاره به اينكه نيازها و چالش هاي كشور در حوزه هاي مختلف فني از جمله مهندسي، پزشكي، علوم انساني و ... احصا شده است، گفت: اين موضوعات در حال حاضر براي دانشجويان و اعضاي هيات علمي در سامانه پايش قابل رويت است.

وي جهت گيري ويژه دانشگاه آزاد در شرايط تحريم را مشروط شدن صدور مجوز به مراكز تحقيقاتي عنوان كرده است؛ به اين صورت كه از اين پس ارائه مجوز به مراكز تحقيقاتي منوط به تمركز آن ها بر روي صنايع و اقتصادهاي محلي و شهري است.

طرحي براي جلوگيري از خروج 300 ميليارد ارز از كشور

يكي از طرح هاي دانشگاه آزاد در راستاي خودكفايي كه به تازگي آغاز شده، «طرح ملي خودكفايي بذر» است؛ به طوري كه قرار است در زميني به مساحت 30 هكتار در يكي از واحدهاي استان مركزي، بذر هيبريدي صيفي جات توليد انبوه شود.

آنطور كه دانشگاه آزاد مي گويد، اين طرح علاوه بر جلوگيري از خروج سالانه 300 ميليارد تومان ارز از كشور و كمك به خودكفايي در توليد بذر هيبريدي صيفي جات در هر هكتار، به صورت مستقيم براي 50 نفر و غيرمستقيم براي 200 نفر اشتغال ‍ زايي ايجاد خواهد شد.

تشكيل هسته هاي پژوهشي در دانشگاه الزهرا

دانشگاه الزهرا تشكيل هسته هاي پژوهشي و تعريف بسته هاي داخلي با كمك اساتيد را در دستور كار خود قرار داده است.

زهرا ملانظري، رئيس اين دانشگاه با اشاره به اينكه به منظور حل مسائل دانشگاه ها ايده ايجاد هسته هاي پژوهشي با وزير علوم مطرح شده است، گفت: هدف از اين اقدام و خروجيِ مورد انتظار از آن، در وهله نخست حل مسائل بين دانشگاهي و ايجاد زير ساخت هاي مورد نياز دانشگاه در اين حوزه و سپس رفع نيازهاي كشور در شرايط تحريم است.

قرارداد چند ميليارد دلاري دانشگاه اميركبير

يكي از دانشگاه هايي كه در نظر دارد قراردادهاي خود را با صنعت افزايش دهد، دانشگاه اميركبير است. در همين رابطه محمد معتمدي به مهر گفت: در حال حاضر يك تيم تخصصي متشكل از اعضاي هيات علمي روي يك پروژه نفتي چند ميليارد دلاري كه حاصل ارتباط دانشگاه و صنعت است، فعاليت مي كنند.

وي همچنين افزود: چنانچه اين پروژه كه با يك كار تيمي و مديريتي پيش مي رود به موفقيت برسد، ميلياردها دلار صرفه جويي براي كشور به همراه خواهد داشت و در عين حال نيرويي كه در اين ميان تربيت مي شود، بلافاصله مي تواند جذب صنعت نفت شود.

طرح هاي پژوهشي خواجه نصير در حوزه خودروسازي و سلامت

دانشگاه خواجه نصير طوسي كه فعاليت هاي پژوهشي آن، حاكي از پويايي دانشگاه در عرصه هاي مختلف علمي و صنعتي دارد و به نوعي يكي از سردمداران دستاوردهاي پژوهشي محسوب مي شود، يكي ديگر از دانشگاه هاي تاثيرگذار است؛ رئيس دانشكده مهندسي پليمر و رنگ اين دانشگاه از طرح هاي پژوهشي در حوزه خودروسازي و سلامت و همچنين راه اندازي يك انستيتو با همكاري وزارت نفت خبر داده است. محمدي همچنين تاكيد كرده است كه دانشگاه به دنبال بومي سازي دانش در حوزه صنعت است.

فرهاد يزدان دوست، سرپرست اين دانشگاه نيز بر اين باور است كه دانشجويان اقدامات موثري در شرايط تحريم داشته اند؛ به طوري كه منجر به خودكفايي در ساخت برخي قطعات شده اند.

وي گفته است كه دانشجويان اين دانشگاه در حوزه مهندسي برق، عمران و بالاخص در بحث هوا فضا، كشور را در وضعيت موجود از برخي محصولات بي نياز كرده اند.

عزم دانشگاهها براي توليد در شرايط تحريم

باشگاه دانشجويي صنعت و معدن در دانشگاه فردوسي ايجاد شد

دانشگاه فردوسي مشهد كه بزرگترين مركز علمي شرق كشور محسوب مي شود، توجه به شركتهاي دانش بنيان را راهكار اين دانشگاه براي برون رفت از شرايط تحريم مي داند. محمد كافي رئيس دانشگاه فردوسي مشهد در اين باره به مهر گفت: اكثر دانشگاه هاي كشور از جمله دانشگاه فردوسي مشهد، با تغيير سرفصل هاي خود از دروس تئوري صرف به دروس كاربردي، آنها را در قالب كارورزي و كارآموزي ارائه مي دهند و دانشجويان در رشته هاي دامپروري، كشاورزي، صنايع غذايي و ... با حضور در مزارع و كارخانجات، درس مربوطه را مي گذرانند.

كافي از ايجاد باشگاه هاي دانشجويي صنعت و معدن بعنوان اقدام ديگر دانشگاه فردوسي مشهد در شرايط تحريم ياد كرد و گفت: با تشكيل اين باشگاه ها به دنبال اين هستيم تا دانشجويانِ عضو كه غالباً دانشجويان رشته هاي فني هستند، با بررسي جوانب مختلف، ضمن احصاء نقايص و مشخص كردن مشكلات واحدهاي صنعتي، آن ها را براي رفع، به قسمتهاي مختلف ارائه مي كنند.

ناگفته نماند كه آثار ضدتحريمي دانشگاهيان تنها به توليد محصول و فناوري خلاصه نمي شود، بلكه پژوهش و تحقيق (در قالب پايان نامه) با موضوع تحريم از دهه 70 تاكنون، به ارزيابي اين شرايط حاكم بر كشور كمك كرده است؛ به طوري كه با استناد بر داده هاي پايگاه اطلاعات علمي ايران (ايرانداك) از سال 1370 تا 1397، نزديك به يك هزار و 142 پايان نامه و رساله دكتري با موضوع «تحريم» از سوي دانشگاه هاي مختلف كشور منتشر شده است.

البته ميزان انتشار اين پايان نامه ها با توجه به وضع تحريم هاي سنگين، طي سال هاي اخير چشمگير بوده است؛ به طور مثال؛ طي سالهاي 1395 تا 1397 به ترتيب 185، 210 و 141 اثر، در قالب پايان نامه و رساله دكتري ارائه شده است.

هرچند تبعات منفي تحريم ها قابل انكار نيست، با اين وجود اما به زعم دانشگاهيان و به استناد آنچه روساي برخي دانشگاه ها از آن سخن مي گويند، نهاد دانشگاه در حال حاضر حلقه اتصال و ارتباط را با صنعت و از طرفي با پژوهشكده ها و مراكز علم و فناوري براي كمك به عبور از شرايط تحريم ايجاد كرده است. ترديدي نيست كه برقراري اين رابطه از سوي دانشگاه، شايد شرط لازم؛ اما كافي نيست و بالطبع ضروري ست كه صنعت با اعتماد و اطمينان به دانش و علم و فناوري موجود در دانشگاه ها، زنجيره پيوند بوجود آمده را محكم تر كند چرا كه در اين صورت مي توان افق روشني را براي حل مشكلات و چالش هايي كه كشور با آن رو به روست، متصور شد.

وجود 4 هزار شركت دانش بنيان در مراكز رشد و 43 پارك علم و فناوري در كشور در كنار خلاقيت و نوآوري نخبگان و دانشگاهيان ظرفيت خوبي است كه در صورت هماهنگ شدن و حمايت از آن ها مي توان به توليد دستاوردها و محصولاتي در حوزه فناوري و اقتصاد با رويكرد دانش، اميدوار بود.
منبع خبر:
شهید نیوز
   تاریخ: ۱۱:۳۷ - ۲۳/۰۵/۱۳۹۸   بازدید: ۱۹
اخبار مشابه در سایر منابع خبری:
عزم دانشگاهها براي توليد در شرايط تحريم  شعار سال
عزم دانشگاهها براي توليد در شرايط تحريم  خوز ۲۴
عزم دانشگاهها براي توليد در شرايط تحريم  خبرگزاري مهر
عزم دانشگاهها براي توليد در شرايط تحريم/ صنعت به دانش بومي اعتماد كند  آرا نیوز
عزم دانشگاهها براي توليد در شرايط تحريم  دیار آفتاب