اداره کل دیپلماسی عمومی و اطلاع رسانی سازمان انرژی اتمی ایران
پنج شنبه ۲۳ مرداد ۱۳۹۹

تلاش آمريكا براي دور كردن هند از ايران
 
دهلي نو-ايرنا- هند كه داراي روابط خوبي با ايران است و داراي منافع راهبردي در منطقه است ، بارها از سوي آمريكا براي تغيير مسير در مقابل ايران تحت فشار قرار گرفته است.
تلاش آمريكا براي دور كردن هند از ايران دهلي نو-ايرنا- هند كه داراي روابط خوبي با ايران است و داراي منافع راهبردي در منطقه است ، بارها از سوي آمريكا براي تغيير مسير در مقابل ايران تحت فشار قرار گرفته است.

هفته گذشته آمريكا در نشست شوراي امنيت سازمان ملل متحد براي بررسي اجراي قطعنامه 2231 خواستار تمديد تحريم هاي تسليحاتي عليه ايران شد، اما اين نشست يكبار ديگر به صحنه انزواي آمريكا تبديل شد.

در اين نشست، مايك پمپئو وزير امور خارجه آمريكا مدعي شد كه در صورت لغو تحريم هاي تسليحاتي ايران، تهران مي تواند يك تهديد براي دهلي نو باشد.
وي مدعي شد كه اگر تحريم هاي پيش بيني شده عليه ايران لغو شوند، ايران مي تواند آزادانه جنگنده هاي روسي بخرد و تا شعاع 3000 كيلومتري مانند شهرهايي همچون رياض، دهلي نو، رم و ورشو در تير رس ايران خواهد بود.
تحريم هاي تسليحاتي ايران روز 18 اكتبر به پايان مي رسد. بر اساس توافق هسته اي (برجام) سال 2015، اين تحريم ها براي مدت پنج سال تعيين شده بودند.
اگرچه اين توافق به تصويب قطعنامه 2231 در شوراي امنيت شد و پس از سالها مذاكره فشرده به امضاي طرفين رسيده است، اما آمريكا به صورت يك جانبه و غير قانوني از آن خارج شد. پس از آن دونالد ترامپ رييس جمهوري آمريكا فشار بر ايران را به يك موضوع اصلي در سياست خارجي خود تبديل كرده است.
خروج از اين توافق نامه حمايت جهاني كه ترامپ براي عملي كردن فشارهاي خود عليه ايران به دنبال آن بود را جلب نكرد. برخلاف اين انتظارها، نتيجه اين اقدام كاملاً برعكس بود. كشورهاي اروپايي سازوكارهاي خاص خود موسوم به اينستكس را ايجاد كردند كه به ايران امكان تجارت با اروپا عليرغم تحريم ها عليه آن را مي دهد. از سوي ديگر چين نيز آشكارا از آمريكا به دليل تلاش براي ادامه اعمال تحريم هاي يك جانبه عليه تهران، با وجود خروج ترامپ از برجام، انتقاد كرده است.
روسيه نيز ضمن انتقاد از آمريكا اعلام كرد، با آنكه قطعنامه هاي شوراي امنيت بخشي از قوانين بين المللي هستند و بايد توسط تمامي اعضا اجرا شوند، ايالات متحده رسماً اجراي تعهداتش در قطعنامه 2231 و برجام را متوقف كرد، در را پشت سرش بست و به اجراي سياست فشار حداكثري عليه ايران روي آورد.

روابط هند با ايران
هند و ايران به صورت سنتي از روابط نزديك و دوستانه اي برخوردار بوده اند. دو كشور ايران و هند مبادلات تجاري گسترده اي با يكديگر دارند و حجم مبادلات تجاري دو كشور بر اساس آمار وزارت بازرگاني ايران به بيش از 13 ميليارد دلار مي رسد. دو كشور ظرفيت هاي فراواني براي گسترش همكاري به خصوص در بخش انرژي و تجارت با يكديگر دارند.
براي هند، منافع در ايران زياد است. چندين پروژه به ارزش 185 ميليارد دلار در ايران وجود دارند كه اين كشور قصد دارد تا با انجام آن ها زيرساخت هاي خود را توسعه و آن ها را در جريان اصلي جهاني قرار دهد.
نشريه " ماي ديجيتال اف سي" نوشت: "هند مي تواند به طور قابل توجهي تجارت خود با ايران در زمينه پوشاك، محصولات لاستيكي، پلاستيك، سنگ هاي قيمتي و جواهرات، منسوجات، فيبر منسوجات و آهن و فولاد را افزايش دهد. هند منبع اصلي واردات جهاني ايران براي مواد شيميايي ارگانيك، غلات و محصولات آهن يا فولاد و الياف مصنوعي است".
ايران شرايط انعطاف پذيري براي پرداخت بهاي نفت خود از سوي هند ارائه داده است. اين شرايط شامل 60-90 روز مهلت پرداخت يا 20 درصد تخفيف در حمل و نقل است. همچنين، هنگامي كه تحريم هاي تحت رهبري غرب، شركت هاي بيمه را مجبور كرد تا با ارائه پوشش براي حمل و نقل نفت ايران مخالفت كنند، ايران بيمه كامل محموله هاي نفتي خود را بر عهده گرفت.
همچنين قراردادهاي طولاني مدت گاز ال ان جي با 25 درصد تخفيف از سوي ايران براي پروژه هاي هند كه به شدت به انرژي احتياج دارند بسيار مهم است. اين بخشي است كه مي تواند به شركت هاي هندي بسيار كمك كند. كمبود منابع گاز داخلي و قيمت بالاي اين محصول در بازارهاي جهاني باعث ايجاد مشكل براي صنعت مبتني بر گاز هند شده است.
نشريه "اكونوميك تايمز" هند اعلام كرد كه "طرح توسعه بندر چابهار در ايران همچنين به هند فرصتي براي ارتباط مستقيم با افغانستان و تعدادي از كشورهاي آسياي ميانه ايجاد مي كند. حتي قبل از اينكه برجام امضا شود، هند يك معاهده استراتژيك براي توسعه بندر چابهار را امضا كرد. كار در بندر تقريبا تكميل شده است و هند انتظار دارد كه يكي از شركت هاي اين كشور به زودي عمليات در چابهار را بر عهده گيرد. اين بندر همچنين براي چندين شركت هند كه خارج از افغانستان فعاليت مي كنند اما براي تامين كالا و ارسال آن با مشكل روبرو هستند، حياتي خواهد بود. از طريق چابهار، هند مي تواند با استفاده از شبكه جاده اي موجود در ايران و جاده زرنج- دلارام كه توسط هند در سال 2009 ساخته شد، به بزرگ راه گارلند در افغانستان دسترسي داشته باشد. اين بندر دسترسي مستقيم هند به چهار شهر مهم افغانستان را فراهم مي كند. چابهار همچنين فرصت هاي خوبي براي سازمان هاي جاده سازي و ريل آهن هند براي راه اندازي پروژه هاي ارتباطي ايجاد مي كند. اين بندر مي تواند براي حمل و نقل نفت خام و اوره استفاده شود و هزينه هاي انرژي هند را كاهش دهد. بندر چابهار همچنين هزينه هاي هند را براي صادرات و واردات محصولات از آسياي مركزي و خليج فارس را تقريبا يك سوم كاهش خواهد داد".
اين روزنامه افزود "ايران همچنين يك كشور بسيار مهم در ساختار هند و اقيانوسيه دهلي نو جهت اتصال منطقه اوراسيا با اقيانوس هند است. كريدور بين المللي حمل و نقل شمال جنوب (INTC) كه هم اكنون در حال مذاكره و بررسي است شهر مومباي هند را به سنت پترزبورگ روسيه متصل مي كند. اين امر از طريق مسير كوتاه تر ايران ميسر مي شود".
همچنين در ارتباط با برجام، هند چندين بار بر اجراي كامل آن تاكيد كرده و از اين توافقنامه حمايت كرده است.

تلاش آمريكا براي كاهش روابط هند با ايران
در دولت باراك اوباما رييس جمهوري سابق آمريكا، دهلي نو تحت فشار قرار گرفت تا خريد نفت خود از ايران، كه بخش مهمي از تجارت دو كشور است، را كاهش دهد. هند و ايران براي دور زدن تحريم هاي آمريكا مكانيسم روپيه-ريال را ايجاد كردند كه بر اساس آن بهاي نفت خريداري شده هند از ايران در بانك يوكو هند ذخيره مي شد و ايران با استفاده از اين پول، اقدام به واردات كالا از هند مي كرد.
اگرچه پس از امضاي برجام و لغو تحريم هاي ايران، تجارت دهلي نو و تهران به سرعت افزايش يافت، اما در دوره رياست جمهوري دونالد ترامپ فشارها بر هند براي كاهش چشمگير روابط با ايران افزايش يافت.
هند بايد از استقلال استراتژيك و تصميم گيري مستقل خود براي حفظ روابط با ايران دفاع مي كرد و اين امر با ديدگاههاي واشنگتن در تضاد بود. در آوريل سال 2019، گزارش هايي مبني بر معافيت پروژه بندر چابهار از تحريم هاي آمريكا منتشر شدند. اين اقدام آمريكا در واقع در راستاي اهداف خود در افغانستان انجام شد. از سوي ديگر تيم هاي آمريكايي كه از هند بازديد مي كردند، به طور غير مستقيم دهلي نو را به تحريم بر اساس قانون كاتسا يا مقابله رقباي آمريكا از طريق تحريم تهديد كردند. اين قانون نه تنها روابط هند با ايران را زير سوال برد، بلكه روابط دفاعي هند و روسيه را نيز زير فشارهاي آمريكا قرار داد، خصوصاً بر سر فروش سيستم هاي موشكي اس 400 به هند.
از سوي ديگر هند به طور فزاينده اي منافع خود را در راستاي نزديك شدن به آمريكا ديده است. هند پس از رسيدن به استقلال به سبب در پيش گرفتن سياست عدم تعهد در طول جنگ سرد جايگاهي برجسته در سياست خارجي آمريكا نداشت و دهلي نو و واشنگتن در سراسر دوران جنگ سرد از هم دور بودند. فروپاشي اتحاد جماهير شوروي، پايان جنگ سرد، آغاز برنامه آزادسازي اقتصادي در هند در اوايل دهه 90 و برخي پديده هاي منطقه اي و جهاني جان تازه اي به روابط دو كشور بخشيد. هر چند پيرامون چگونگي روابط آمريكا و هند در دوران پس از جنگ سرد و تعميق پرشتاب آن در چند سال گذشته، نظرها و ديدگاههاي گوناگون وجود دارد اما شايد بتوان مهمترين عامل گسترش روابط آمريكا با هند را تشديد خطر تروريسم در آسيا، رقابت هاي منطقه اي و نگراني از بر هم خوردن موازنه قدرت در جنوب آسيا، روابط گسترده اقتصادي آمريكا و هند در دهه اخير، تلاش هند براي كسب كرسي دائم شوراي امنيت و همچنين مساله رقابت هند با پاكستان دانست.

نتيجه گيري
روابط دهلي نو و تهران طي سالهاي اخير به شدت تحت تاثير اقدامات آمريكا قرار گرفته است، در واقع تنش در روابط ايران و آمريكا موجب شده است كه آمريكا همواره سياست مهار ايران را دنبال كند و به دنبال مهار روابط استراتژيك بين ايران وساير كشورها باشد. فشارهاي سياسي آمريكا بر هند و ارائه مشوق هاي سياسي، اقتصادي به اين كشور طي سالهاي اخير موجب فاصله گيري دهلي نو از تهران را فراهم آورده است كه نقطه آغاز آن خودداري هند از مشاركت و پيگيري در پروژه خط لوله انتقال گاز ايران به هند بود كه با وجود منافع چشمگيري كه براي دو طرف داشت تا كنون به بهانه هاي مختلف از اجرايي كردن آن سر باز زده اند. اين اقدام هند در پي امضاي موافقتنامه هسته اي آمريكا با هند در سال 2005 اتفاق افتاد. آمريكا با امضاي اين موافقتنامه تحريم هاي هسته اي سه دهه پيش عليه برنامه هسته اي هند را برداشت و ورود هند به باشگاه كشورهاي هسته اي را پذيرفت كه منافع بسياري از قبال آن نصيب هند گشت. هند با امضاي قراداد خط لوله گاز تركمنستان به هند در سال 2010 عملا ايران را كنار گذاشت. امضاي اين قرارداد با استقبال آمريكا مواجه شد. قدم بعدي هند در نزديكي با مواضع آمريكا در برابر ايران، موافقت هند در شوراي حكام آژانس بين المللي انرژي اتمي با ارجاع پرونده ايران از آژانس به شوراي امنيت سازمان ملل متحد بود. آمريكا با بهانه قراردادن برنامه صلح آميز هسته اي ايران، سعي كرده است ساير كشورها از جمله هند را از ايران دور كند. در دوره هاي مختلف، آمريكا همواره توانسته است با ارائه قراردادهاي جذاب نظامي، دهلي نو را با خود همسو كند. به عنوان مثال در سفر پيشين باراك اوباما رييس جمهور سابق آمريكا به هند، دو كشور قراردادهاي نظامي به ارزش 10 ميليارد دلار امضا كردند. در سفر سال جاري ترامپ به هند نيز، رييس جمهوري آمريكا از امضاي توافقات نظامي به ارزش 3 ميليارد دلار خبر داد.
بنابراين در ديپلماسي تجاري آمريكا با هند، اشاره پمپئو به دهلي نو در جريان اظهارات ضد ايراني اش در شوراي امنيت مي تواند حامل اين پيام باشد كه واشنگتن هنوز انتظار دارد هند منافع بيشتري از آمريكا را تامين كند حتي اگر اين منافع به قيمت افزايش تنش با ايران باشد.

برچسب ها
- برجام
- هند
- ايالات متحده آمريكا
منبع خبر:
ايرنا
   تاریخ: ۱۰:۴۸ - ۱۶/۰۴/۱۳۹۹   بازدید: ۱۸
اخبار مشابه در سایر منابع خبری:
كاخ سفيد همه تلاش خود را براي خروج ايران از برجام انجام داد/ اروپايي ها علاقه اي به بازي در زمين ترامپ ندارند/ با پيروزي دوباره ترامپ، تنش ها بين چين و آمريكا افزايش مي يابد  خبر داغ